Villa bahçesi planlanırken bitki seçiminden önce eğim, su tahliyesi ve sulama düşünülmelidir. İstanbul’da rüzgâr, tuz ve yaz kuraklığı sonucu etkiler. Bu yazıda peyzaj işinin önerilen sırasını özetliyoruz.
Önce saha, sonra bitki
- Mevcut ağaçlar — hangisi kalacak
- Moloz, hurda çit, inşaat bakiyesi çıksın
- Kot ve drenaj: su evin duvarına değil, tahliyeye gitsin
- Yürüyüş yolu ve gölge
- Sulama hattı
- Çim ve dikim
Ters sıra, kısa sürede görünür ancak kısa ömürlü bahçe üretir. Beykoz yamacı ile Silivri düzlüğü aynı bitki listesini taşımaz.
Program: kim ne yapar
Oturma alanı, ızgara, çocuk oyun yeri ve sebzelik aynı küçük bahçeye sığmayabilir. Öncelikli kullanımı belirleyip planı ona göre yapmak daha doğru sonuç verir.
Su
Rulo çim ilk iki hafta sık sulama ister. Otomasyon yoksa seyahat döneminde çim zarar görür. Damla sulama, çalı ve zeytin için daha uygundur.
Bakım
Tesis işi bittikten sonra biçme, budama, gübre ayrı sözleşmedir. Bir kez yapılan işin sonsuza kadar yeşil kalacağı taahhüdü verilmez. İlk biçim tarihi teslim notuna yazılır.
Bütçe kalemleri
- Söküm ve moloz
- Dolgu / tesviye
- Sert zemin
- Sulama
- Bitki ve çim
- İlk bakım
En görünür kalem (çim) çoğu kez en ekonomik olanıdır; alta giden iş asıl tutardır. Keşif bunu göstermek içindir.
Mevsim
İlkbahar dikim ve çim için geniştir. Yaz, sulama faturasını artırır. Sonbahar ağaç taşıması için uygundur. Kış, çim ve çiçek için dardır; bazı çıplak köklü ağaçlar dinlenme döneminde taşınır. Her ay aynı katalog uygulanmaz.
Köpek, çocuk, eğim
Oyun çimi dayanıklı karışım ister. Dik yamaçta rulo kaymasını önlemek için zemin hazırlığı uzar. İstinat küçük ölçekte konuşulur; büyük duvar inşaat işidir, peyzaj kapsamına sığmaz. Bu ayrım baştan yapılır.
Keşifte fotoğraf
Dört cephe, eğim, mevcut ağaç, duvar dibi nem. Video işe yarar; kot için yerinde bakmak daha doğrudur. Sarıyer, Beykoz, Şile, Silivri sık villa güzergâhıdır; yol kalemi teklifte görünür.
Güneş haritası
Sabah doğu, öğle batı cephe değerlendirilir. Gölge seven bitki güney duvarda zarar görebilir. Keşifte günün farklı saatlerinde bakmak idealdir; tek öğle fotoğrafı yanıltabilir. Mevcut ağaç gölgesi yeni çimin tutumunu etkiler.
Toprak
İnşaat bakiyeli dolgu çim taşımaz. İnce bir örtü toprak, alta moloz bırakıldığında bir yıl sonra çökme görülebilir. Söküm ve uygun harç, çim rulosundan pahalı görünüp bahçeyi korur. Keşifte küçük bir toprak bakışı yapılır.
Yamaç
Beykoz ve Sarıyer eğiminde rulo kaymasını önlemek için zemin ve ankraj değerlendirilir. Küçük istinat ölçeği aşılırsa iş inşaat kapsamına girer. Yağmur suyu basamaklı iner; basamaklı kot, tek düz çimden daha uygundur.
Köpek ve çocuk
Dayanıklı karışım, dikenli bitkiden uzak oyun alanı ve sulama saatinin geceye alınması önerilir. Küçük bahçede hem süs bahçesi hem oyun alanı aynı anda planlanamayabilir. Öncelik belirlenmelidir.
Bakım takvimi
İlk sulama, ilk biçim, ilk gübre ve kış öncesi budama teslim notuna yazılır. Sözleşme yoksa takvim müşteriye aittir. Unutulan sulama, çimin tutmaması şikâyetine yol açar.
Program çakışması
Oturma, ızgara, havuz kenarı, sebzelik, çocuk alanı ve sakin yeşil aynı 80 m²’ye sığmayabilir. Öncelikli kullanım belirlenmelidir. Havuz imalatı bu yazının kapsamı dışındadır. Izgara dumanı oturma yönünü değiştirir; rüzgâr keşifte izlenir.
Kış bahçesi camı yazın sera etkisi yapar. Bitki seçimi buna göre yapılır. Katalogdaki serin iklim çimi, İstanbul yazında yoğun sulama ister. Su faturası, çim rulosunun gerçek maliyetidir.
Senaryo: 200 m² eğimli bahçe
Keşif: güneş, eğim, duvar dibi nem, mevcut ağaç, suyun gideceği yer. Söküm: moloz ve hurda çit. Tesviye ve küçük kot basamakları. Sulama hattı gömülür. Yol ve bordür. Çim ve dikim. İlk iki hafta sulama rejimi. İlk biçim tarihi notta. Erken ve yoğun kullanım çime zarar verir; basılmayacak yerler işaretlenir.
Omurga seçilir: oturma alanı. Hem spor hem süs bahçesi aynı küçük alana sığmayabilir. Köpek varsa dayanıklı karışım. Yaz dikimi sulama yükünü artırır. Kış çim için dardır. Ağaç kesimi izin ister. Büyük istinat inşaattır. Su faturası, çim rulosunun gerçek maliyetidir. Bakım yoksa takvim size kalır.
İlçe ve mevsim
Sarıyer ve Beykoz rüzgâr-nem, Şile tuz, Silivri kurak yaz, Kadıköy iç bahçe gölge. Aynı zeytin her cephede durmaz. İlkbahar dikim için geniştir. Yaz sulama faturasını artırır. Sonbahar ağaç taşıması için uygundur. Kış çim ve çiçek için dardır; bazı çıplak köklü ağaçlar dinlenme döneminde taşınır. Her ay aynı katalog uygulanmaz. Keşifte günün farklı saatlerinde bakmak idealdir; tek öğle fotoğrafı güneş haritasını yanıltır.
Toprak inşaat bakiyeliyse çim taşımaz. İnce örtü toprak, alta moloz, bir yıl sonra çökme. Küçük bir toprak bakışı keşifte yapılır. Yamaçta rulo kaymasını önlemek için zemin ve ankraj değerlendirilir. Küçük istinat ölçeği aşılırsa inşaat. Yağmur suyu basamaklı iner; basamaklı kot tek düz çimden daha uygundur. Program çakışmasın: oturma, ızgara, çocuk — hepsi 80 m²’ye sığmaz. Omurga seçilir.
Planın temel kuralı: bitkiden önce suyun gideceği yer, çim en son. Söküm, kot, hat, yol, dikim, ilk sulama, ilk biçim. Mevcut ağaç izin ister. Büyük istinat inşaattır. Sulama yoksa seyahat döneminde çim zarar görür. Bakım sözleşmesi yoksa takvim size kalır. İstanbul iklimi katalog fotoğrafını yönetir, tersi değil. Keşif eğim için yerinde, fotoğraf işe yarar ama yetmez. Sarıyer, Beykoz, Şile, Silivri yol kalemi teklifte görünür.
Sık sorulan sorular
Rulo hızlı yeşil verir, sulama ister. Tohum daha ekonomiktir, süre uzundur, yabani ot riski yüksektir. Eğim ve kullanım (çocuk, köpek) seçimi değiştirir.
Bazı ağaçlar dinlenme döneminde taşınır; çim ve çiçek için mevsim daralır. Keşifte belirtilir.
Küçük bahçede el hortumu yeterli olabilir. 200 m² üstü ve eğimde damla / sprink bakımı kolaylaştırır.